Hoogsensitiviteit -HSP

Een zoveelste 'etiket'... 

Voor naar schatting 10 tot 15% van de bevolking is hoogsensitiviteit de dagelijkse realiteit, ook al is de rest van de bevolking 'normaal', en willen normale mensen liefst dat je ook normaal doet en je je aanpast.

HSP is geen ziekte of stoornis, wel een combinatie van eigenschappen, persoonlijkheidskenmerken door een subtieler zenuwstelsel.

 

De realiteit is dat veel dokters, psychiaters, psychologen opgeleid zijn zonder kennis van HSP, en dit niet past in hun rationeel discours.  Misdiagnoses bij HSP-personen zijn eerder regel dan uitzondering.

De verharding in de wereld ( door financiële crisis, keiharde concurrentie,…) maakt dat de wereld voor personen met HSP lastiger is geworden.   

Zachte waarden zoals zorgzaamheid, respect, vertrouwen, samenwerking , oog voor het geheel en het algemeen belang,  toewijding , staan wereldwijd in de verdrukking.

In discussies over burn-out wordt angstvallig gezwegen over prestatiedruk die menselijke relaties kapot maakt.   Economische logica en marketing maakt dat iedereen onder druk wordt gezet om de grenzen van de ander te overschrijden.

 

Wat hebben personen met HSP nodig, en meer dan anderen?

- een goede omgeving opzoeken met een positieve mindset, zonder veel strijd, macht of conflictelementen

- aanvaarding van HSP, ook als anderen je afwijzen of niet begrijpen

- je  eigen behoeften erkennen en ( laten respecteren)

- tijdig grenzen aangeven

- juiste prioriteiten stellen

- behoefte aan echt contact

- mildheid

- aarding: in tuin werken, grondingstechnieken, in hier en nu leven, enz.

- velen hebben baat bij yoga, tai chi, qi gong, meditatie,....

HSP kan op hersenscans vastgesteld worden

Hoogsensitiviteit is een kenmerk dat via hersenonderzoek aangetoond kan worden.

Hersenen van hoogsensitieve personen reageren anders.  Ze hebben een zenuwstelsel dat fijngevoeliger is.

Er komt meer informatie binnen, en deze informatie moet ook verwerkt worden.

De Informatieverwerking is sneller, uitgebreider, diepgaander, complexer.

HSP bestaat ook in de dierenwereld.  In een kudde herten zijn er herten die enthousiast een nieuw veld inspringen, en anderen die onderzoeken of alles wel OK is en de nieuwe omgeving veilig is, in het belang van de kudde.

Om van HSP te kunnen spreken is het noodzakelijk dat dit reeds als kind aanwezig is.

Hoogsensitiviteit dient onderscheiden te worden van hooggevoeligheid.

Hooggevoelige mensen reageren gevoeliger, wat het gevolg kan zijn van trauma's, ongunstige levensomstandigheden, enz. 

Verschillende types

De HSP- persoon bestaat niet. Er bestaan onderling grote verschillen. Wel zijn er veel gemeenschappelijke kenmerken.

De meerderheid is eerder introvert, en  30% is  extravert.

Sommige personen met HSP zijn van het 'High Sensational' type. Wat betekent dat zij afwisselend  op de gas en de rem willen duwen, en moeten proberen hierin de juiste balans te vinden.

Bronnen: o.a. 

Elke Van Hoof, Hoogsensitiviteit, Lannoo 2018

Ilse Van Den Daele en Karin Nauwelaerts, Hoogsensitiviteit@work, Lannoo, 2017

Susan Marletta Hart, Leven met hooggevoeligheid, van opgaven naar gave, 2011

Elaine Aron, Hoogsensitieve personen, Hoe je overeind blijft als de wereld je overweldigt, 1996

Voordelen HSP

- Meer nuances, details waarnemen

- Meer non-verbale signalen opmerken

- Pioniers zijn meer dan gemiddeld HSP

- Veel verbanden zien,  creativiteit, associatief denken

- Oog voor verbinding, harmonie, het geheel ( eerder holistisch dan onderscheidend)

- Meer oog voor belang van de maatschappij, oog voor risico’s

- Aanvoelen wat anderen nodig hebben

- Voorzichtig, zorgzaam, toegewijd zijn

- Hebben van een ' zachte zijnskracht'

- Geschikt als adviseurs, raadgevers, strategen, priesters, helers, zieners , kunstenaars, dienstverlenende beroepen, wetenschappelijk onderzoekers, kwaliteitsbewakers, therapeuten, onderwijzers

-  Intuïtief zijn: gaat verder dan strikt rationeel denken, denken in sprongen

-  Oog voor wijsheid,  zingeving, levensvragen, existentiële vragen, de dingen die er echt toe doen

- Intens gevoelsleven, rijke innerlijke belevingswereld

- Meer oog voor schoonheid van de natuur, kunst, de ‘kleine dingen’ des levens

- Van nature meer plichtsbewust, verantwoordelijk , betrouwbaar, eerlijk, authentiek

- Sneller zicht op problemen en oplossingen

- Neiging om complexiteit ten zien en te onderzoeken

- Denken veel en grondig na

- Een aantal heeft  het potentieel om uit te groeien tot goede leiders omdat ze aanvoelen wat er leeft, oog hebben voor het geheel, duurzaam denken, op lange termijn denken, ze inspirerend en motiverend zijn,... 

Een goede leider zijn betekent niet dat ze ook goede operationele managers zijn. Dit veronderstelt een KernTalent hiervoor.

 

Nadelen HSP

- Meer behoefte aan rust, slaap, stilte, afzondering, gezonde voeding, regelmaat … contact met de natuur

- Grotere behoefte om grenzen te stellen tegenover diegenen die grenzen overschrijden

- Grote druk om aan te passen aan de norm

- Onbegrip van omgeving en te weinig waardering

- Stress-gevoeliger, meer behoefte om dingen op eigen tempo te doen

- Grotere hormonale gevoeligheid: meer cortisolaanmaak, adrenaline, …

- Grotere alertheid, waakzaamheid  zorgt voor meer angstgevoelens

- Groter risico op depressie, burn-out, CVS, angststoornissen, … vooral in ongunstig milieu

-  Meer last van conflicten en  slechte sfeer in werk of privé

Moeilijker om gepast werk te vinden : meer behoefte aan zinvol , betekenisvol werk, in goede werkomstandigheden, ..  Nogal wat personen met HSP zoeken werk als zelfstandige of vrij beroep.

-  Grotere noodzaak om goede omgeving op te zoeken ( goede relaties, zingeving, diepgang,..)

-   Risico leeglopen in contact met negatieve persoon/omgeving

-  Last met grote groepen, drukke settings

-  Minderheidsgevoel: de meerderheid is ‘ anders’

-  Gevoelige kinderen/volwassenen zijn niet populair

-  Meer last van hiërarchie , machtsstrijd, kantoorintriges, roddel, hypocrisie, oppervlakkigheid

-   Minder zelfvertrouwen ( sterk  afhankelijk van omgeving en de mate waarin het kind door zijn ouders werd gewaardeerd)

Hoe communiceer je over HSP?

Tegenover naasten kan je expliciet praten over HSP.

Tegenover anderen kan je praten over de kwaliteiten die je concreet  hebt, en de behoeften die je hebt. 

Zo horen anderen, niet-HSP-ers,  wat voor hen relevant is, zonder dat ze het ganse verhaal moeten horen. Zo creëer je een win-win.

Contact

lydie.aerts@skynet.be   03/314.39.44   0476/666 869

© 2019 by Lydie Aerts